معرفی دیسکهای سنگین و سبک در ادوات کشاورزی


- دیسکهای سنگین
موارد کاربرد:

برای خرد کردن کلوخهای ناشی از شخم و ایجاد سطح یکنواخت و آماده سازی بستر بذر همچنین به عنوان وسیله ای برای خاک ورزی اولیه یعنی دیسک بدون شخم با توجه به شرایط خاک و رطوبت آن مورد استفاده در مزارع بزرگ به ویژه کشت و صنعت ها.
دیسکهای سنگین
مشخصات ویژه






1- ردیف جلو دارای پره دیسکهای لب کنگره ای است که باعث نفوذ بهتر در خاک و خرد کردن بقایای گیاهی و کلوخها می شود. 2- مجهز به شاسی سنگین و محکم برای کار در شرایط سنگین 3- هم پوشانی کامل پره ها - زمینی دیسک نخورده ای باقی نمی گذارد. 4- سیستم تنظیم افقی (تراز کننده) باعث یکنواختی عمق کار و کاهش فشار بر تراکتور است. 5- تنظیم ارتفاع با جک هیدرولیک 6- گلگیرها در شرایط مرطوب قابل تنظیم هستند. 7- وزن دیسک روی هر گروه از 72 تا 140 کیلوگرم در مدلهای مختلف انتخاب اصلح را برای شرایط متفاوت زمینی میسر می سازد. دیسکهای سبک (تاندوم و افست)
موارد کاربرد:


مشخصات ویژه:
1- به عنوان ادوات خاک ورزی ثانویه برای شکستن کلوخهای ناشی از شخم و از بین بردن علفهای هرز و آماده سازی بستر بذر در خاکهای سبک 2- مخلوط کردن کود با خاک سطحی 1- دیسکهای کششی چرخدار مجهز به جک تنظیم عمق می باشند. 2- یاتاقان بلبرینگهای گردگیردار در محور پره ها موجب دوام و طول عمر دستگاه می باشند. 3- گلگیرهای قابل تنظیم موجب کارآیی بهتر در شرایط مرطوب است.

شنایی با رشته ماشین های کشاورزی-مکانیزاسیون و کاربرد آن در کشاورزی


مکانیزاسیون کشاورزی:

از سالیان بسیار دور، بشر همواره به طرق مختلف سعی در تأمین غذای خود و دامهایش را داشته است و در طی اعصار گوناگون از شیوه های مختلفی استفاده کرده است که همواره سیری صعودی به سمت افزایش عملکرد محصول را داشته است.


در ابتدا؛ عملیات کشاورزی توسط انسان و دام و بوسیلۀ ابزارآلات چوبی بسیار ساده انجام می گرفت. سپس با پیدایش آهن؛ از آن برای ساخت انواع خیش ها استفاده شد. این سیر تکامل استفاده از وسایل و ابزار آلات همچنان ادامه یافت تا اینکه موتور بخار در اواخر قرن 18توسط جیمز وات اختراع شد. صد سال بعد، یعنی اواخر قرن نوزدهم در تراکتورهای زراعی غول پیکری که برای مزارع وسیع امریکا ساخته شده بودند؛ موتور بخار بکار گرفته شد. لیکن بعلت محدودیت های فراوان از قبیل بازدهی پایین و ابعاد بزرگ و وزن زیاد موتورهای بخار جای خود را به موتور های احتراق داخلی دادند و از اوایل قرن بیستم تا کنون روز بروز بر کیفیت این تراکتور ها افزوده می شود.


این روند که شاید بتوان ابتدای آن را به ده هزار سال پیش نسبت داد را مکانیزاسیون کشاورزی می نامند. مکانیزاسیون کشاورزی به معنای مکانیکی کردن عملیات کشاورزی است و دارای دو معنای عام و خاص می باشد که معنای خاص آن صرفاً شامل تکنولوژی ماشینی و مسائل مرتبط با آن در کشاورزی است. در حالیکه معنی عام مکانیزاسیون تمامی مسائل و تجزیه و تحلیل های کلی مرتبط با کشاورزی و مدیریت آن ها را شامل می شود. مکانیزاسیون را می توان چنین تعبیر کرد که "مکانیزاسیون، استفاده از تکنولوژی روز در کشاورزی برای توسعۀ پایدار است". اهداف مکانیزاسیون را می توان چنین برشمرد:


- افزایش تولید


- کاهش هزینه ها


- کاهش سختی کار کشاورزی و افزایش جذابیت آن


- افزایش بهره وری از نیروهای کارگری


- افزایش کیفیت کار زراعی و امکان انجام آن در کمترین مدت زمان


- انجام به موقع عملیات کشاورزی


مکانیزاسیون در دو مبحث فنی و اقتصادی مطرح می شود. در بعد فنی آن، مسائل مربوط به ماشینی کردن کشاورزی و در بعد اقتصادی، مدیریت مناسب برای افزایش درآمد و کاهش هزینه ها مد نظر قرار می گیرد.


مبحث مکانیزاسیون در ایران از اوایل قرن چهاردهم شمسی و با ظهور سلسله پهلوی آغاز شد و اولین تراکتور در سال 1308و بمظور آموزش دانشجویان فلاحت کرج از اروپا وارد گردید.


با شکل گیری بخش ماشین های کشاورزی و مکانیزاسیون در دانشکده های کشاورزی دانشگاههای مختلف کشور؛ این بخش از کشاورزی رونق گرفت و امروز شاهد فعالیت اساتید و دانشجویان این رشته در مقاطع مختلف تحصیلی در قالب کنگره ها و کنفرانس های متعددی هستیم که عمدۀ آنها توسط انجمن مهندسی ماشینهای کشاورزی و مکانیزاسیون ایران برگزار می شود.در طی این کنگره ها و کنفرانس ها مقالات متعددی در رابطه با بخش های مختلف مربوط به ماشین های کشاورزی و مکانیزاسیون ارائه می گردد که گامی موثر در راه پیشرفت سطح علمی کشاورزی ایران در این عرصه است

دستگاه هاي هيدروليک

                                              بسمه تعالی



دستگاه هاي هيدروليک

دير زماني است که از توان هيدروليکي براي سهولت در بلد کردن و پايين بردن ماشين هاي کشاورزي بهره گرفته مي شود. در دستگاه هاي جديدتر از اين توان همچنين براي کنترل کشش و موقعيت سوار بر تراکتور استفاده مي شود. فرمان تمامي تراکتورهاي سنگين، بيشتر تراکتورهاي نيمه سنگين و حتي بعضي از تراکتورهاي سبک نيز هيدروليکي است. از توان هيدروليکي در تراکتورهاي نوين براي جعبه دنده هاي هيدروليکي نيز بهره گرفته مي شود.



  اتصال 3 نقطه :

3 بازويي است که معمولاً در عقب تراکتور تعبيه مي شود. موقعي که از پشت به تراکتور نگاه کنيم، دو بازوي پاييني را بازوهاي سمت چپ و سمت راست و بازوي بالايي را ساق وسط نامند. دو بازوي پاييني توسط دو ساق که بازوهاي رابط ناميده مي شوند. به بازوهاي بالابر متصل مي شوند اين بازوها در دو سر محور بالابر مستقر شده اند. در سر بازوي رابطه طرف راست پيچي نصب شده است که با آن مي توان طول بازو را کوتاه و بلند نمود. چنين پيچي در بعضي از تراکتورها (مثل تراکتور يونيورسال 650) روي بازوي رابط طرف چپ نيز سوار شده است.


ساق وسط ممکن است فقط يک بازوي آزاد باشد ( تراکتورهاي جاندير) يا بر وسيله کنترل با کشش تکيه کند (تراکتورهاي يونيورسال و مسي فرگوسن) ماشين ها و ادوات سوار به هر 3 نقطه سوار مي شوند، در حالي که ماشين هاي نيمه سوار فقط به دو بازوي پاييني بسته مي شوند. وسيله هاي دنباله بند هيچگونه درگيري با اتصال 3 نقطه نداشته بلکه فقط به مالبند ثابت يا گردان پيوند مي خورند. گاهي آنها را به قطعه اي وصل مي کنند که بين دو بازوي پاييني بسته مي شود(مالبند معلق) براي اتصال ادوات سوار معمولاً نياز به کمک فرد ديگري علاوه بر راننده مي باشد. پس از تطبيق اتصالات قطعه و ماشين ، اهرم هيدروليک را بالا برده تا 2 نقطه با هم جفت شوند . زبانه اي روي هر يک از اتصالات پاييني اتصال 3 نقطه تعبيه شده است که پش اس جفت شدن اين دو اتصال آنها را قفل مي کند.
براي پياده کردن وسايل کافي است تراکتور را به محل انبار برده و اهرم هيدروليک را پايين برده تا وسايل روي زمين بنشيند. پس از آن ، دنده را خلاص نموده و ترمز دستي را مي کشد. راننده آن گاه از تراکتور پياده شده، ابتدا ساق وسط و آن گاه زبانه هاي قفل دو بازوي پاييني را آزاد مي کند. راننده سپس بر تراکتور سوار شده آن را از ماشين دور مي سازد.
 



  اندام هاي دستگاه هيدروليک 3 نقطه :

1) مخزن روغن
2) صافي يا فيلتر سوخت
3) پمپ هيدروليک
4) مقسم
5) جک هيدروليکي يک طرفه
6) اتصال جک به محور بالا بر اتصال لنگي
7) محور بالابر
8) بازوهاي بالابر
9) اتصال 3 نقطه
10) کنترل با کشش و کنترل با موقعيت
11) کنترل حساسيت
12 خروجي هيدروليکي
پوسته يا صندوق جعبه دنده و ديفرانسيل در تراکتورها معمولاً به عنوان مخزن روغن هيدروليک به کار مي رود. پمپ هيدروليکي روغن را از اين مخزن از مسير يک صافي يا فيلتر مکيده و به مقسم مي فرستد. مقسم مجموعه اي از سوپاپ هاي هيدروليکي است که کنترل جهت جريان و بده ( دبي) روغن را به عهده دارند. سوپاپ ها توسط اهرم هاي کنترل به کار مي افتند.
اهرم شماره 16 اهرم کنترل اصلي است که وظيفه آن بالا و پايين بردن بازوهاي پاييني اتصال 3 نقطه يعني ماشين يا وسيله اي که به اين بازوها متصل است. اهرم شماره 17 براي راه دادن جريان روغن به خروجي دو طرفه است و اهرم شماره 18 همين کار را براي خروجي هيدروليکي يک طرفه انجام مي دهد. موقعي که اهرم شماره 16 را به طرف بالا بکشيم، روغن از پمپ به سر پيستون جک رفته و ماشين متصل به اتصال 3 نقطه بالا مي رود. با پايين راندن اين اهرم عمل عکس انجام مي گيرد يعني روغن جک از مسير سوپاپ خروجي که در مقسم قرار دارد، به مخزن روغن برگشته و ماشين يا وسيله پايين مي رود. مقسم هيدروليک همچنين حاوي يک سوپاپ ايمن است که در صورت بالا رفتن فشار روغن از حد مجاز باز شده و روغن را به مخزن بر مي گرداند. بسياري از ماشين هاي کشاورزي مجهز به به جک هاي هيدروليکي هستند. اين جک ها ممکن است يک راهه، يک طرفه يا دو طرفه باشند. جک هاي يک راهه داراي يک مجراي ورود و خروج روغن هستند در حالي که دو طرفه دو مجراي ورود و خروج دارند.
 



  کنترل با کشش :

وظيفه ثابت نگه داشتن نيروي کششي وسيله را به عهده دارد و براي وسايلي همچون گاو آهن مفيد است که درون خاک کار مي کنند.
بنابراين هنگام کار با اين نوع وسايل بايد دستگاه هيدروليک تراکتور را روي کنترل با کشش قرار دارد ولي اين عمل چگونه صورت مي گيرد؟
 



  الف) در تراکتورهاي يونيورسال :

در کنار اهرم انتخاب لوح باريکي پرچ شده است که روي آن دو کلمه زير ديده مي شود. Draft.position اهرم انتخاب را به طرف کلمه Draft ببريد. براي شخم زدن به عنوان مثال، گاو آهن را با دسته کنترل اصلي هيدروليک پايين ببريد. با حرکت تراکتور گاو آهن در خاک فرو رفته و در عمق معيني به شخم ادامه مي دهد. حال اگر گاو آهن به خاک سخت برسد، نيروي کششي روي تراکتور زياد شده تا آنجا که ممکن است چرخ هاي محرک شروع به لغزش (بوکسوات) نمايند. در اين حالت، دستگاه کنترل با کشش آن قدر گاو آهن را بالا مي برد تا کشش به مقدار قبلي پايين رود و تراکتور حرکت خود را ادامه دهد.
اگر گاو آهن به خاک نرم برسد، عمل برعکس شده يعني همان دستگاه کنترل با کشش به دستگاه هيدروليک تراکتور فرمان مي دهد تا گاو آهن پايين رفته و به عمق قبلي برسد. بنابراين در حالت کنترل با کشش، نيروي کششي روي تراکتور ثابت مي ماند ولي عمق کار ممکن است تغيير کند.
 



  ب) در تراکتورهاي فرگوسن :

اين تراکتورها فاقد اهرم انتخاب بوده ولي به جاي آن از دو اهرم کنترل اصلي بهره مي گيرند. يک اهرم براي کنترل با کشش و ديگري براي کنترل با موقعيت هر يک از دو اهرم روي قطاع مربوط به خود حرکت مي کند. براي ماشين هايي که درون خاک کار مي کنند، از اهرم روي قطاع کنترل با کشش (draft) براي بالا و پايين بردن آنها استفاده نماييد. قبل از اين کار بايد دسته کنترل با موقعيت روي قطاع خود در وضعيت حمل و نقل (transport) قرار داده شود.  



  کنترل با موقعيت :

براي وسايلي به کار برده مي شود که بيرون از خاک کار مي کنند . کود افشان يکي از اين نوع وسايل مي باشد. براي بالا و پايين بردن کودافشان در تراکتورهاي يونيورسال، اهرم انتخاب را روي وضعيت کنترل با موقعت (position) بوده، آن گاه ماشين را توسط جابجايي اهرم کنترل اصلي بالا و پايين ببريد. در تراکتورهاي مسي فرگوسن، اهرم کنترل با کشش را در حالت بالا قرار داده، آن گاه با دسته کنترل با موقعيت ، وسيله را پايين را بالا ببريد.  



  کنترل حساسيت:

اين قطعه سرعت فرود وسيله متصل به اتصال 3 نقطه را تغيير مي دهد. در سرعت بالا روي ماشين هيچ اثري ندارد. در تراکتورهاي مسي فرگوسن، اهرمي در پهلوي چپ تراکتور نصب شده است که اين کار را انجام مي دهد. در تراکتورهاي يونيورسال مجهز به مقسم بوش جديد اين قطعه به صورت شيري است که روي مقسم تعبيه گرديده است.  



  مقسم ها :

هر مدار هيدروليکي حاوي تعدادي سوپاپ مي باشد. 3 نوع اصلي سوپاپ کنترل فشار، کنترل بده ( دبي) و کنترل جهت ، سوپاپ ايمني که نوعي سوپاپ کنترل فشار مي باشد از اجزاء اصلي مدارهاي هيدروليکي است که داراي پمپ بده ثابت مي باشند. اين سوپاپها ممکن است به صورت متفرق در قسمت هاي مختلف مدار هيدروليکي نصب گشته يا همه يا بعضي از آنها يک جا درون يک پوسته جاي داده شوند. در تراکتورهاي يونيورسال بخصوص، چنين موقعيتي وجود دارد. بيشتر سوپاپ درون محفظه اي جاي داده شده اند که مقس ناميده مي شود.  



  جک هيدروليکي :

هر دستگاه هيدروليک تراکتور داراي يک جک يک طرفه است. جک هاي هيدروليکي از 3 نوع اند. يک راهه يک طرفه و دو طرفه هر جک داراي يک پوسته يا سيلندر است که پيستون در درون آن حرکت رفت و برگشتي دارد. پيستون به دسته اي متصل مي شود که از يک طرف سيلندر بيرون مي آيد. بر حسب نوع جک، يک يا دو مجراي در طرف سر و ته سيلندر درآورده شده اند.  



  جک يک راهه :

قطر پيستون و دسته آن يک اندازه است. فقط يک مجرا دارد که روغن از آن ورود و خروج مي نمايند. با ورود روغن به طرف سر پيستون جک باز شده و مي تواند باري را بلند کرده يا حرکت دهد. براي بسته شدن جک حتماً بايد باري روي دسته پيستون وجود داشته باشد. به عبارت ديگر اين جک ها در پايين بردن وسيله هيچ نيرويي ندارد بلکه فقط مي توانند بار را بلند کنند.  



  جک يک طرفه :

قطر دسته پيستون کمتر از قطر پيستون بوده و داراي دومجرايي ورود و خروج مي باشد که در يک مجرا در طرف سر پيستون قرار دارد و مجراي ديگر در ته سيلندر، با اين وجود روغن فقط از مجرايي ورود و خروج مي نمايد که در طرف سر پيستون قرار دارد. مجراي ديگر براي تهويه هوا از پشت پيستون به هواي محيط ارتباط دارد. اين جک نيز فقط مي تواد بار را بلند کند. همانند جک يک راهه، هيچ نيرويي براي پايين بردن وسيله اعمال نمي نمايد. جک دستگاه هيدروليک تراکتورهاي امروزي از اين نوع هستند.  



  جک دو طرفه :

قطر دسته پيستون کوچکتر از قطر پيستون است. ممکن است يک دسته پيستون يا دو دسته پيستون در دو طرف پيستون داشته باشند يعني دسته پيستون سرتاسري باشد. دو مجراي ورود و خروج روغن دارد. هنگام بلند کردن بار، روغن از مجراي سر پيستون وارد شده و روغن پشت پيستون به مخزن تخليه مي شود. براي بسته شدن جک يا پايين رفتن وسيله، روغن از مجراي ديگر يعني طرف پشت پيستون وارد شده و روغن طرف سر پيستون از مجراي آن طرف به مخزن برمي گردد. اين نوع جک بنابراين از هر دو طرف مي تواند فشار وارد آورد. به عبارت ديگر قادر است که وسيله را تحت فشار پايين ببرد. جک فرمان هاي هيدروليکي از اين نوع هستند چون براي چرخاندن چرخ ها به سمت چپ و راست هر دو، بايد نيرويي اعمال گردد.  

ماشينهاي كشاورزي ـ دکتر منصور بهروزي لار

منبع: مجله کشاورزی منم کشاورز