همه چیز درباره کمباین های غلات
عزیزان : این توضیحات مختص به کمباین غلات مدل سهند می باشد که در بیشتر موارد ازلحاض کارکرد شبیه دیگر کمباین های برداشت غلات میباشد
مقدمه :
کمباین ها وادوات قدیمی که در گذشته توسط چندين قاطر كشيده مي شد به بازار آن روز عرضه شد سپس به تلاش خستگي ناپذير و مداوم كارشناسان و محققان به تدريج كمباين تكامل پيدا كرده و بالاخره كمباين هاي جديد در اندازه هاي گوناگون ساخته شد .
كمباين بهترين وسيله و سريع ترين وسيله برداشت محصول است . به طور كلي كمباين ها را مي توان به دو دسته تقسيم بندي كرد :
1- كمباين هاي كششي .
2- كمباين هاي خودرو
1- كمباين هاي كششي :
توسط تراكتور كشيده مي شوند كه اين ها در دو اندازه ساخته شده اند كمباين هاي كوچك كه به وسيله محور تواندهي كار درو و برداشت را انجام مي دهند ولي در نوع كمباين هاي كششي بزرگ به وسيله يك موتور كمكي كه بر روي كمباين نصب مي شود تمام قسمتهاي متحرك آن به حركت در مي آيند . سكوي برش كمباين هاي كششي معمولا سمت راست يا چپ واحد هاي كوبنده و جدا كننده مي باشد . در صورتي كه سكوي كمباين هاي خودرو بيشتر در وسط قرار گرفته است .
2- كمباين هاي خودرو :
ماشينهاي درو و كوبنده كه تواما درو و دانه كردن و تقسيم دانه را انجام مي دهد باعث شد تا مزارع بزرگ زير كشت غلات برود . زيرا اين كمباين داراي محاسن زيادي نسبت به انواع كششي دارد چون موتور پرقدرت آن مي تواند براي راندن در ناهمواري مزارع به خوبي كار كند عرض كار كمباين خودرو بين 8/1 تا 1/9 متر مي باشد سرعت پيشروي در مزرعه بين 2 تا 4/6 كيلومتر در ساعت و در جاده بين 4 تا 21 كيلومتر در ساعت است .
كمباين هاي خودرو بر اساس محل بهره برداري به دو دسته تقسيم شده اند :
الف ) كمباين هاي دشت براي زمين هاي صاف ساخته شده اند زير اكسل ثابت دارند چنانچه به ناهمواري برسند محصول برداشت شده به طرف يك كمباين منتقل و اين باعث مي شود كيفيت محصول از نظر عمل جداكردن و تميز بودن كاهش يابد .
ب ) كمباين هاي تپه اي مخصوص زمينهاي ناهموار ساخته شده اند زيرا اكسل لولايي دارند به طوري كه در موقع كار در تپه ها براي تغيير شيب تنظيم مي گردد . واحدهاي كوبنده و جدا كننده و تميز كننده به طور خوكار در شيب هاي 30 تا 45 درصد تراز مي شوند . بنابراين عملكرد اين نوع كمباين ها بسيارخوب و حداكثر بازدهي را دارند .
ساختمان و طرز كار كمباين
طرز كار ماشين درو و كوبنده را با استفاده از محصول به وسيله تقسيم كننده ها تنظيم شده و به وسيله خواباننده ساقه جلوي ميز برش قرار مي گيرد . پيچ بدون انتها محصول خوابيده شده را در بر گرفته و به بالا برنده و هدايت كننده مي فرستد . محصول از آخرين هدايت كننده به استوانه دانه دار مي رسد . اين استوانه عمل يكنواختي محصول را انجام مي دهد . پس از آن محصول يكنواخت شده به كوبنده مي رسد . كوبنده با عمل خود دانه ها را از خوشه خارج مي كند به طوري كه فقط دانه ها از خوشه خارج مي شود استوانه حاصل كوبنده شده دانه و كاه را به روي صفحه تكان دهنده ريخته و اولين عمل جدايي كاه و دانه در اين نقطه انجام مي شود . یک عضو مانعي براي دانه هائي كه به عقب پرتاب مي شود مي باشد .يك گيرنده يا ( صفحه اي براي دانه ها كه در روي آن ريخته مي شود دانه ها را كه روي آن ريخته مي شود دانه ها را كه روي اين صفحه متحرك ريخته شده به سمت صفحه مشبك مي آورد . جايي كه اولين عمل تميز شدن به وسيله وزن مخصوص دانه ها صورت مي گيرد.كاه و بقاياي سبك محصول به كمك باد كه به وسيله بادبزن ايجاد مي شود به خارج پرتاب مي گردد . صفحه مشبك دومين عمل تميز كردن را بر حسب اندازه هاي دانه انجام مي دهد . دانه هاي تميز شده به طرف پيچ بدون انتها حركت كرده تا به بالا برنده و پره ها برسد . از اينجا به بعد دانه هاي تميز شده مي تواند به وسيله پيچ بدون انتهاي ديگر خارج شده يا در كسيه ريخته شود . سنبله هائي كه خوب كوبيده نشده به وسيله پيچ ديگري و به كمك بالابرنده مجددا براي كوبيدن فرستاده مي شود .
اختصاصات ويژه كمباين ها
در يك سيستم پيچيده ويژگيهاى هر جز با توجه به نقشى كه بايد در كل ايفا نمايد بسيار حائز اهميت است.
با توجه به اينكه تمام كمباينهاى غلات پنج عمل اصلى در برداشت را انجام میدهند بطور خلاصه به ويژگيهاى هر واحد اشاره مى نماييم.
1- برش محصول و تغذيه آن به كمباين : اين عمل توسط هد كمباين انجام مى شود كه ويژگيهاى هد غلات كمباين عبارتند از:
1-1 .پروانه هد (شانه) مجهز به چنگكهاى فنرى : وجود اين چنگكها از سه نظـرمهم ميباشد :
الف- در محصولات خوابيده بهتر عمل میكند.
ب -در كاهش ضايعات برداشت به علت كاهش اثرات ضربه به خوشه ها نقش اساسى دارد.
ج - در محل انتقال خوشه هاى برش شده به سمت مارپيچ وهمچنين با عمل پاك كننده روى تيغه هانقش اساسى د رانتقالوكاهش ضايعات هد دارند.
2-1 . انگشتيها و تيغه هاى برش:
انگشتیها از نوع دوشاخ و فولادى هستند و صفحات نگهدارندهتيغه از فولاد فورج شده بوده كه مانع از لرزش بيش از حد تيغه ها مى شود كه وجود اين سيست خوب باعث میشود تا تيغه ها در وضعيت بسيار مناسبى نسبت به انگشتیها قرار گيرد كه اين عمل باعث مى شود :
الف - تكان شديد بر بوته هاى در حال برش وراد نيايد.
ب-از فرسودگى بيش از حد تيغه ها جلوگيرى مى شود.
3-1 . حركت تيغه هاى برش:
براى ايجاد حركت رفت و برگشت تيغه ها در كمباينهاى موجود يكى از روشهاى ذيل به كار میرود :
الف - چرخ لنگ و ميل رابط :
ب – جعبه نوسان كننده (گيربكس).
وجود اين نوع نوسان كننده كه 800 الى 1100 ضربه رفت و برگشتى دارد باعث ظرفيت بالاى سيستم برش محصول دركمباين شده است
4- 1 .سكوى برش يا شاسى اصلى هد :
وجود برآمدگى (پشت ماهى) بعد از انگشتیها باعث شده است كه :
الف – مانعى براى جلوگيرى از حركت خاك، سنگريزه و كلوخ به سمت مارپيچ تغذيه شود.
ب – مانع ريزش و برگشت خوشه هاى برش شده در اثر تكانهاى شديد حين برداشت مى شود.
ج – تغذيه مارپيچ در اثر گودى ايجاد شده بسيار سريعتر انجام میشود.
5- 1 .مارپيچ يا حلزونى هد :
علاوه بر سرعت دورانى بيشتر، ارتفاع پره هاى تغذيه كننده مارپيچ mm 20 بيشتر از كمباينهاى موجود میباشد كه باعث افزايش ظرفيت انتقال محصول مىگردد
-فاصله بين تيغه درو و مارپيچ :
فاصله بين تيغه درو و مارپيچ انتقال دهنده در برداشت محصول اهميت فراوان دارد. فاصله 620 mm در شرايطى كه محصول به سمت تيغه خوابيده است مانع از كشيده شدن محصول توسط مارپيچ قبل از دروى آن مىشود و نتيجتاً گياه از زمين كنده نمیشود و ريشه و خاك به داخل كمباين انتقال نمیيابد.
6-1 .انتقال محصول به كوبنده (كلش كش يا محفظه تغذيه(Feeder house):
علاوه بر حجم بزرگ محفظه تغذيه براى انتقال، از نقاله اى با پره هاى مضرس كه به جاى دو رشته از سه رشته تشكيل شده، بهره گرفته میشود
2 . كوبيدن محصول:
كوبيدن به مفهوم خارج ساختن دانه از خوشه يا سنبله، جدا كردن دانه از چوب بلال و ... میباشد.اين قسمت به عنوان قلب كمباين بر نحوه عملكرد كمباين (كمى و كيفى) تاثير بسزايى دارد.
1-2 . استوانه كوبنده :
قطر 450 mm
تعداد نبشى كوبنده برابر شش عدد
دوركوبنده 400-1500RPM
عرض كوبنده 1060 ميلیمتر
حساسيتهاي كارى اين مجموعه باعث شده است كه توليد آن با اعمال دقت بسيار بالا انجام شود
برسكارى دقيق شبكه ها
ماشينكارى محور وبازوها سختكارى آنها
مونتاژ دقيق، بطوريكه اختلاف ارتفاع پره ها از مركز نبايد از 0.4-0.3 میلیمتر تجاوزنمايد.
بالانس مجموعه با دقت زیاد
قطر كوبنده (450 mm) كوچكتر از كمباينهاى مشابه میباشد:
2- عامل موثر ديگر در جداسازي موفق دانه نيروي گريز از مركزي است كه بر دانه وارد میشود. در گوبنده هايي كه قطر آنها كمتر است، نيروي گريز از مركز بيشتر است و اين اختصاصات ويژه باعث شده كه بيش از %90 دانه ها از غلاف آزاد شده و از طريق روزنه هاي ضدكوبنده از كاه جدا شود. مقدار دانه جداشده در اين قسمت بر ظرفيت كلي كمباين تاثير میگذارد و همچنين موجب كاهش تلفات دانه از طريق كاه پرانها میشود. تلفات كاه پرانها قسمت عمده اى از كل تلفات كمباين بشمارمیآيد براساس آزمايشهاي انجام شده، كاهش جداسازي دانه از منافذ ضدكوبنده به ميزان پنج درصد (از 85 به 75 درصد) بار دانه كاه پرانها را تا دو برابر افزايش میدهد.
2-2 . ضدكوبنده :
1-ضدكوبنده نيز قطر كوچكى داشته باشد كه در نتيجه زاويه پيچش يا خميدگي آن بزرگتر باشد و يكى از عواملى كه در جداسازي موفق دانه ها دخالت دارد همين زاويه پيچش میباشد. علاوه برعرض بيشتر، ضدكوبنده كمباين سهند مجهز به پنج رديف صفحات پوشاننده منافذ ضدكوبنده میباشد كه به سهولت نسبت به شرايط جوي و محصول قابل تنظيم است
الف - براي محصولاتي كه به سختي كوبيده میشوند، بستن اين صفحات عمل خرمنكوبي را افزايش میدهد.
ب - در مواقعي كه رطوبت محيطي بالاست (مثلاً اثر شبنم صبحگاهي) با بستن اين دريچه ها مىتوان به عمل برداشت ادامه داد. مشاهدات مزرعه اي حاكي از آن است كه در اين شرايط كمباينهاي سهند و CLAAS حداقل دو ساعت زودتر از ديگر كمباينها شروع به كار كرده اند.
كاهــــپرانها (غربال كاه پران)Straw Walker :
جداكردن موثر دانه در يك كمباين به نحوه تكان دادن آن هنگام عبور از ناحيه تميزكننده بستگي دارد. در كاه پرانها چند عامل نقش اساسي بازي میكنند، به عنوان مثال میتوان به ارتفاع، سرعت، پرتاب ميل لنگ، نسبت طول به عرض و چگونگي نوع كاه پران اشاره كرد.
هر يك از اين عوامل ممكن است سبب افزايش يا كاهش بازده كاه پرانها شود.
- تلفات دانه بر روي غربال كاه پران يكي ازعوامل محدودكننده در نيل به حداكثر عملكرد میباشد.
در صورتيكه توان كافي براي كمباين تامين شده باشد درو و جمع آوري نيز داراي بازده نسبتاً خوبي باشد، تنها غربال كاه پران است كه در اين خصوص مورد سوال واقع میگردد. افزايش طول كاه پران كمكي به افزايش بازده آن نمى كند زيرا به تجربه ثابت شده است كه فقط اولين ثلث كاه پران قسمت عمده جداسازي را انجام میدهد.
با افزايش عرض غربال كاه پران ظرفيت آن بطور موثري افزايش میيابد. در كمباين سهند عريض بودن بدنه، كوبنده- ضدكوبنده و عرض كاه پرانها موجب افزايش قابل ملاحظه عملكرد جداسازي شده است.
1-3 .سيستم جداكننده متمركز (خنجري روي كاه پران) :
وجود شاخكهاي بهم زن اضافي روي كاه پرانها سبب بهم زدن و تسريع حركت كاه و جداسازي دانه از كاه میگردد. آزمايشهاي متعدد مخصوصاً در شرايط دشوار برداشت نشان داده است كه ظرفيت غربال كاه پران به 4/3 برابر افزايش میيابد.
2-3 .سرعت ميل لنگ كاه پرانها :
تاثير سرعت دوراني ميل لنگ كاه پران و تلفات دانه : براساس آزمايشهاي انجام شده در آلمان، در مورد بيشتر محصولات زماني كه سرعت دوراني ميل لنگ 190 الي 200 دور در دقيقه و پرتاب برابر 10 cm باشد، تلفات حداقل خواهد بود و اين مقادير در مورد كمباين سهند كاملاً صادق است.4 - سيستمهاي بوجاري يا تميزكننده :
علاوه بر سرعت رفت و برگشتي الكها، مجموع سطح سيني و الكهاي كمباين سهند(4.80 m2) بيشتر از كمباينهاي مشابه میباشد كه موجب افزايش توانايي بوجاري محصول شده است.
5 - سيستم انتقال محصول (دانه): 1-5 . مخزن : مخزن به گنجايش 3200 lit تقريباً معادل 2.5 ton گندم مىباشد كه موجب ذخيره بيشتر محصول و كاهش در زمان و دفعات تخليه میشود.
2-5 . لوله تخليه : 5-2-1 . ظرفيت انتقال لوله تخليه بخاطر قطر بيشتر و حلزوني مناسب آن بيشتر میباشد.
2-2-5 . تنظيم موقعيت لوله تخليه، هيدروليكي بوده كه علاوه بر سهولت انجام كار، مانع از خروج مواد از داخل لوله به بيرون میگردد.
3-2-5 . ارتفاع و طول لوله تخليه : ارتفاع لوله تخليه دانه از نظر سهولت بارگيري كاميونها و تريليها اهميت بسيار بالايي دارد و همچنين براي صرفه جويي در زمان برداشت میتوان عمل تخليه را بطور همزمان با حركت كمباين، انجام داد كه ارتفاع و طول لوله تخليه در انجام اين كار نقش عمده اي دارد.
4-2-5 . سرعت تخليه :با بهره گيري از لوله تخليه مناسب و دور مطلوب، زمان تخليه 5/2 تن گندم در كمباين سهند برابر يك دقيقه میباشد.
6 - سيستم محركه كمباين : 6-1 . موتور :
موتوراین نوع کمباین از نوع پركينز سري 10006/6 (وارداتي از انگلستان) با قدرت 133 اسب و با دور 2600 RPM میباشد. توان مورد نياز براي كمباين در حدود 105 اسب میباشد. وجود توان مازاد امكان نصب تجهيزات اضافي نظير پمپ باد، كولر و ... را امكان پذير میسازد.
2- 6 . جعبه دنده و كلاچ (گيربكس): بصورت CKD وارداتي از كشور آلمان بوده و علاوه بر افــــزايش اطمينان خاطر مشتريان (به دليل كيفيت بالاي صنعت آلمان) سرعتهاي پيشروي حركت كمباين در دنده هاي برداشت محصول (1 و 2) بيشتر از كمباينهاي مشابه بوده كه باعث افزايش سطح برداشت حداقل 1-0.5 هكتار در ساعت بيشتر از كمباينهاي مشابه شده است (با ظرفيت مزرعه اي و عرض هد يكسان ) سرعتهاى كمتر ميزان تلفات را افزايش میدهد.
7- سیستم هیدرولیک
پمپ هيدروليك، شيرها، پمپ فرمان، لوازم جكها (پكينگ و اُرينگ) و بصورت CKD وارداتي از كشور آلمان میباشد. سيستم هيدروليك كمباين سهند داراي توانايي راه اندازي تجهيزات اضافي جهت تراز نمودن سيستم بوجاري 3D براي زمينهاي شيبدار میباشد. جكهاي بالا برنده هد دستگاه با توانايي بيشتر، امكان نصب هدهاي سنگين نظير هد ذرت و كلزا را تسهيل میسازد.
8 - سيستم كنترل عمليات: 8-1 . سيستم برقي مجهز به سيستمهاي هشداردهنده وضعيت كاركرد كمباين از 14 نقطه عملياتي میباشد كه در مواقع بروز خرابي با اعلام اخطار نوري و آژير(صوتي)، محل عيب از قبيل كمبود هواي تنفسي موتور، دورهاي قسمتهاي مختلف دستگاه، سنجش ارتفاع هد و ... را نشان میدهد. قابليت توسعه و نصب تجهيزات اضافي ديگر از قبيل اندازه گيري تلفات دانه را نيز دارد.
8-2 . فرمان قابل تنظيم نسبت به وضعيت راننده يكي از موانع كاهش ديد راننده بر روي سكوي درو، ستون فرمان كمباين میباشد. راننده در اغلب موارد مجبور به خم شدن به جلو بوده و اين امر موجب خستگي مفرط و كمردرد وي میگردد. در كمباين سهند میتوان زاويه فرمان را با وضعيت راننده تطبيق داد.
9 - وضعيت كمباين سهند از نظر منحنى عمر محصول :
براي هر محصول و خدمات مراحل تولد، رشد، بلوغ و اشباع و افول وجود دارد. كمباين سهند از نظر عمر در مرحله " رشد " قرار دارد.
با توجه به توان و ظرفيت بالاي برداشت محصولات زراعي ( پنج تن در ساعت) و با در نظر گرفتن متوسط عملكرد مزارع ايران (5/3 تن در هكتار) دورنماي روشني براي كمباين سهند مهيا میباشد.
مطالعات ديگرى نيز نشان داده است كه هزينه هاى تعمير ونگهدارى در طول عمر ماشين ثابت نيست بلكه تغييراتى در سال اول وبعداز عمر مفيد آن وجود دارد .